Potyczka pancerna – Stare Babice 29.09.2018

W ostatni weekend września zawitaliśmy do Starych Babic. Tamtejszy powiat warszawski zachodni wraz z gminą Stare Babice, w ramach obchodów 100- lecia Odzyskania Niepodległości, zorganizowały inscenizację historyczną pt. „Zwycięska bitwa pancerna pod Pociechą 1939”.

Ten mało znany epizod z kampanii wrześniowej, przez historyków wojskowości nazwany potyczką pancerną jest o tyle niezwykły bo dotyczy zwycięstwa polskich pancerniaków nad jednostką pancerną Wehrmachtu. Przypomnijmy: 18 września 1939 roku, w czasie starcia pod Pociechą w Puszczy Kampinoskiej, plutonowy podchorąży Roman Orlika na czele swojego oddziału składającego się z 1 czołgu TKS , uzbrojonego w karabin maszynowy 20 mm oraz 2 czołgów TKS uzbrojonych w karabiny maszynowe, osłaniający Grupę Operacyjną Kawalerii gen. Romana Abrahama, zniszczył ogniem z 20 mm działka TKS 3 czołgi niemieckie z 1 Dywizji Lekkiej. Były to prawdopodobnie dwa czołgi typu PzKpfw 35 i jeden czołg 18-sto tonowy typu PzKpfw IVB. W wyniku starcia zginął m. in. dowódca niemieckiego plutonu – Książę Raciborski, 23-letni leutnant Wiktor IV Albrecht von Ratibor.

Do udziału w tej niewielkiej rekonstrukcji zaprosili nas koledzy z Fundacji Niepodległa Rzeczpospolita Kampinoska. Grupa nasza była reprezentowana przez replikę niemieckiego samochodu pancernego kfz 13 wraz z obsługą.

Inscenizacja była dość ważnym i niecodziennym wydarzeniem dla lokalnej ludności i cieszyła się dużym zainteresowanie licznie zgromadzonej publiczności.

Powrót

„Żywa lekcja historii” – Prostki 23.09.2018 r.

W niedzielę 23 września nasza GRH 9 PSK pojawiła się w położonych zaledwie 4 km od Grajewa Prostkach, w których to przeprowadziliśmy „Żywą lekcję historii”.

Licznie zgromadzeni mieszkańcy mieli możliwość wysłuchania referatu dr Tomasza Dudzińskiego poświęconego pierwszym dniom września 1939 r. w rejonie Grajewa i Prostek, które wówczas leżały po dwóch stronach granicy polsko – niemieckiej.

Następnie zaprezentowaliśmy sprzęt, umundurowanie i oporządzenie oraz uzbrojenie Wojska Polskiego i Wehrmachtu z września 1939 r. Całość zakończyła efektowna minirekonstrukcja potyczki spotkaniem wycofującego się oddziału WP ze zmotoryzowanym patrolem rozpoznawczym Wehrmachtu.

Dziękujemy władzom samorządowym Gminy Prostki oraz dyrektor GOK w Prostkach za zaproszenie i możliwość wzięcia udziału w projekcie „W hołdzie bohaterom”, współfinansowanego ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Powrót

79 rocznica Bitwy pod Domanowem 13.09.2018

13 września 1939 roku to pamiętna data w dziejach 9 pułku strzelców konnych z Grajewa. Wtedy to w okolicach wsi Domanowo doszło do największej bitwy kampanii wrześniowej, stoczonej przez żołnierzy 9 PSK z doborowymi jednostkami niemieckimi. Rozpoczęła się ona o godz. 9 natarciem Niemców od strony Brańska. Godzinę później nastąpił kolejny atak od strony Wysokiego Mazowieckiego. Niemcom nie udało się przełamać polskiej obrony, więc o godz. 11 rozpoczyna się kolejny atak, tym razem wsparty ogniem artyleryjskim. Pomiędzy godz. 12 a 15 polscy żołnierze odpierają kolejne niemieckie ataki. Dopiero dwa jednoczesne ataki Niemców po godz. 15 zdecydowały o wyniku bitwy. Jedynie dzięki baterii dowodzonej przez kpt. Bronisława Przyłuskiego z 14. Dywizjonu Artylerii Konnej, która zniszczyła 3 niemieckie czołgi, udało się uratować pułk przed całkowitą zagładą. Wieczorem oszacowano straty. W bitwie pod Domanowem zginęło około 140 żołnierzy i oficerów. Z powodu strat zreorganizowano pułk. Z czterech szwadronów utworzono trzy. W bitwie pod Domanowem zginął między innymi por. Izydor Kołakowski, dowódca szwadronu. Jego imię nosi miejscowa szkoła podstawowa.
I właśnie w tej szkole 13 września 2018 roku, delegacja Towarzystwa Przyjaciół 9 Pułku Strzelców Konnych z członkami naszej grupy rekonstrukcyjnej w składzie, miała zaszczyt uczestniczyć w uroczystościach upamiętniających 79 rocznicę tych bohaterskich walk. W uroczystościach udział wzięła również między innymi kompania honorowa II batalionu 15 –tej Giżyckiej Brygady Zmechanizowanej im. Zawiszy Czarnego z Giżycka. Uroczysta Msza Święta w Sanktuarium w Domanowie, oraz apel pamięci wraz z salwą honorową- to był kolejny punkt przebiegu uroczystości jakie odbyły się na cmentarzu parafialnym przy grobie poległych żołnierzy 9 PSK.
Wiązankę kwiatów na grobie naszych bohaterów złożyli również członkowie delegacji TP 9 PSK
Chwała Bohaterom Exclamation.

Powrót

Górne gm. Gołdap – Festyn Europejski – 15.09.2018

Na zaproszenie Prezesa Ochotniczej Straży Pożarnej w Górnym Pana Kazimierza Kazanieckiego , z okazji festynu „ bezpieczniej z numerem112 ”, członkowie naszej grupy mieli okazję zaprezentować swoją działalność rekonstruktorską. Jeden z naszych kolegów zaprezentował sylwetkę polskiego żołnierza oraz jego uzbrojenie z okresu września 1939 roku .Na naszym skromnym stoisku, dużym zainteresowaniem, zwłaszcza wśród młodzieży, cieszyły się repliki broni palnej . Gospodarze sołectwa Górne przyjęli nas bardzo serdecznie , częstując przysmakami przyrządzonymi przez miejscowe gospodynie.

Powrót

Otwarcie Bramy Pokoju w Ełku -15.09.2018

W dniu 15 września w Ełku nasza grupa wystawiła honorową wartę przy Bramie Pokoju, która z inicjatywy księdza Tadeusza Białousa oraz przy współudziale lokalnej społeczności osiedla Jeziorna oraz ludzi ceniących wartości patriotyczne, powstała przy parafii św.Jana Pawła II. Brama stanęła jako upamiętnienie 100-lecia odzyskania przez Polskę niepodległości w roku 1918. Główna uroczystość została poprzedzona mszą świętą celebrowaną przez biskupa archidiecezji ełckiej – Jerzego Mazura, który następnie poświęcił bramę. Podczas oficjalnego otwarcia swoje przemowy wygłosili m.in. kurator warmińsko-mazurski, który przybliżył rys historyczny wydarzeń z roku 1918 oraz przedstawiciele władz miasta jak również lokalni parlamentarzyści. W stopę pomnika została wmurowana kapsuła czasu, w której umieszczono dokument-przesłanie dla potomnych o tym wydarzeniu wraz z podpisami komitetu budowy pomnika oraz zgromadzonych oficjeli. Oprawę wojskową uroczystości zapewniła kompania reprezentacyjna Wojska Polskiego garnizonu Orzysz, która poza wystawieniem pocztu sztandarowego oraz warty przy pomniku, oddała również salwę honorową.
Całości dopełnił piknik dla zgromadzonych mieszkańców Ełku, na którym mieliśmy dokonać prezentacji żołnierza polskiego z okresu września 1939 roku. Niestety przeszkodziła nam pogoda i skończyło się na uroczystym obiedzie w gronie zgromadzonych szanownych uczestników tej uroczystości.

Powrót

Inscenizacja „Bitwy o Zambrów 1939” – 9.09.2018

Minęło już 8 lat od naszego ostatniego udziału w inscenizacji walk o Zambrów.

Stowarzyszenie Historyczne im .71 Pułku Piechoty w Zambrowie dla uświęcenia 100 – tnej Rocznicy Odzyskania Niepodległości, postanowiło mieszkańcom Zambrowa i okolicznych miejscowości przypomnieć wydarzenia jakie miały tam miejsce 79 lat temu na zambrowskiej ziemi w początkowych dniach września 1939 roku. Wtedy to żołnierze 18 DP, w skład której wchodził 71 pułk piechoty, próbowali odbić wcześniej zajęte przez Niemców miasto .Niestety pomimo bohaterskiej odwagi i  zaciekłych ataków polskich żołnierzy, manewr ten udał się połowicznie. Polscy piechurzy dotarli do centrum miasta a następnie pod naciskiem przeważających sił wroga musieli się wycofać na pozycje wyjściowe. Wobec bardzo dużych strat u ludziach i sprzęcie ( mówi się o ok. 250-300 zabitych, 600 rannych oraz 200 wziętych do niewoli) , dowódca Samodzielnej Grupy Operacyjnej Narew- generał Młot Fijałkowski , powziął decyzję o wycofaniu się z próby przebicia na wschód przez Zambrów. Decyzja ta była fatalna w skutkach i była jedną z przyczyn  klęski 18 DP pod Andrzejewem.

Do przeniesienia się w czasie w tamte dramatyczne chwile, zaprosili nas koledzy rekonstruktorzy z Zambrowa i jako jedna z 8 grup rekonstrukcyjnych biorących udział w tej inscenizacji , zaprezentowaliśmy licznie zgromadzonej publiczności na kunszt „ aktorski” , wspomagając się naszą repliką pojazdu pancernego kfz- 13.

Powrót

79 rocznica Bitwy Ołtarzewskiej – 8.09.2018

Po raz kolejny nasi rekonstruktorzy wzięli udział w inscenizacji przedstawiającej wydarzenia związane z walkami kampanii wrześniowej 1939 roku , przez historyków nazywanych Bitwą Ołtarzewską.  W bitwie tej , zginęło 960 żołnierzy polskich , których szczątki leżą na miejscowym cmentarzu. Są to szczątki bohaterów –  obrońców naszej ojczyzny , którzy w dniach 12-13 września 1939 roku próbowali się przebić do oblężonej Warszawy. W tych dniach wojska niemieckiego XVI Korpusu Pancernego stanęły na drodze oddziałom Armii „Łódź”, wycofującej się w kierunku wschodnim. Siłami polskimi, w których skład wchodziły 2, 28 i 30 dywizje piechoty dowodził gen. Wiktor Thomee. W krwawych walkach udało się przełamać linie niemieckie pod Ołtarzewem i otworzyć drogę w kierunku północnym przez Umiastów.

8 września 2018roku, w 79 rocznicę tamtych wydarzeń ,mieszkańcy z okolic Ożarowa i Ołtarzewa uczcili w sposób uroczysty pamięć o swych bohaterach. Uroczystości zostały uwieńczone symbolicznym złożeniem kwiatów na grobach bohaterów .

Na koniec uroczystości, aby utrwalić pamięć o zabitych żołnierzach, Stowarzyszenie Historyczne PATRIA zorganizowało rekonstrukcję walk, przedstawiającą próbę przebicia się oddziału polskiego do oblężonej stolicy. Do udziału w tej inscenizacji , zaproszono między innymi naszą grupę. Grupa nasza cieszyła się dużym zainteresowaniem widzów . Szczególnie duży podziw wzbudzało umundurowanie, uzbrojenie oraz wyposażenie naszych strzelców konnych. Ten rodzaj przedwojennej kawalerii, był czymś wyjątkowym w tych okolicach.
Sekcja niemiecka GRH 9 PSK wystąpiła ze swoim samochodem pancernym Kfz – 13, zasilając w ten sposób „stronę” niemiecką inscenizacji.
Widowisko , zaprezentowane przez kilkudziesięciu rekonstruktorów z całej Polski, cieszyło się dużym zainteresowaniem licznie zgromadzonej publiczności .

fot. Paweł Zarzycki
https://www.facebook.com/zarzyckiphoto
fot. P.Krupa
fot. Jolanta Kalinowska

Powrót

Rocznica bitwy 9 PSK AK na Osowych Grzędach – 08.09.2018 r.

Po raz kolejny w rocznicę bitwy na Czerwonym Bagnie w rejonie Osowe Grzędy , spotkaliśmy się, aby uczcić pamięć walczących i poległych tam partyzantów. Obchody 74 rocznicy bitwy 9 Pułku Strzelców Konnych AK z Niemcami rozpoczęła się nabożeństwem w kościele p.w. NMP w Rajgrodzie. Dalsza część uroczystości odbyła się przed obeliskiem niedaleko leśniczówki Grzędy na terenie Biebrzańskiego Parku Narodowego. Obchody rocznicowe odbywały się w obecności kompanii honorowej 15 Giżyckiej Brygady Zmechanizowanej oraz Orkiestry Wojskowej z Giżycka.

Tradycyjnie już w uroczystości tej wziął udział wystawiony przez GRH 9 PSK poczet sztandarowy z repliką sztandaru 9 PSK.

Powrót

ZBRODNIA I KARA 1939-1945 – Jedwabne 13 .07.2018

W ramach obchodów „Dni Jedwabnego” , Grupa Historyczna „Niepodległość 1863” zorganizowała dwie inscenizacje historyczne nawiązujące do lat okupacji sowieckiej jaka panowała na tych ziemiach w latach 1939-1941 oraz po styczniu 1945 roku.

Pierwsza z nich przedstawiła zamach na znienawidzonego przez mieszkańców okolic Jedwabnego, zastępcę komendanta okręgowego NKWD.

Druga to była rekonstrukcja wydarzeń z czerwca 1945 roku, nawiązująca do odbicia więźniów z konwoju NKWD, UB i MO. W odbiciu aresztowanych czynny udział wziął oddział miejscowego NSZ.

W  obydwu tych widowiskach historycznych ,udział wzięła nasza GRH , wcielając się w postacie żołnierzy podziemia niepodległościowego.

Powrót

Święto 9 PSK i piknik militarny 23.06.2018

W sobotę 23 czerwca odbyły się w Grajewie coroczne obchody Święta 9 Pułku Strzelców Konnych, oddziału kawalerii stacjonującego w naszym mieście w latach 1924-1939.

Tradycyjnie już uroczystość rozpoczęła się zbiórką uczestników na placu przed Urzędem Miasta. Stąd po krótkim powitaniu, przeglądu pododdziałów i wysłuchaniu hymnu państwowego zorganizowana kolumna uczestników rozpoczęła przemarsz przez miasto do kościoła pod wezwaniem MBNP. Kolumnę otwierała orkiestra wojskowa z Giżycka, za którą podążała kompania reprezentacyjna 2 batalionu zmechanizowanego 15 GBZmech., członkowie GRH 9 PSK, liczne poczty sztandarowe, harcerze, społeczność ZS nr 2 im. 9 PSK oraz zaproszeni goście. W kościele odbyła się msza święta w intencji byłych żołnierzy 9 PSK i 9 PSK AK. Następnie wszyscy zebrani udali się na teren ZS nr 2 im. 9 PSK, gdzie była kontynuowana oficjalna część uroczystości.

Wśród licznie zgromadzonych osób, tegoroczne święto zaszczycili swoją obecnością m.in. wiceminister i poseł na Sejm RP – Jarosław Zieliński, radny Sejmiku Woj. Podlaskiego – Leszek Dec, przewodniczący Rady Powiatu Grajewskiego – Stanisław Kossakowski, burmistrz Grajewa – Dariusz Latarowski, przewodnicząca Rady Miasta Grajewo – Halina Muryjas-Rząsa oraz zastępca burmistrza – Maciej Bednarko, radni powiatowi i miejscy oraz przedstawiciele okolicznych samorządów, współczesnego Wojska Polskiego, Państwowej Straży Pożarnej, Policji Państwowej, Straży Granicznej i szeregu innych instytucji i organizacji. Niezmiernie miłym dla organizatorów był również udział rodzin byłych oficerów, podoficerów i żołnierzy 9 PSK i 9 PSK, a wśród nich m.in. rodziny pierwszego dowódcy pułku płk Franciszka Kaczkowskiego.

Drugą częścią obchodów Święta 9 Pułku Strzelców Konnych był „Piknik militarny”, który odbył się w parku przy ul. Wojska Polskiego. Został on zorganizowana przy współpracy Towarzystwa Przyjaciół 9 PSK oraz Grajewskiego Centrum Kultury. Jego inauguracją był zorganizowany przez KS „Maratonka” Biało-czerwony Bieg Niepodległości. W ramach pikniku zostało przygotowanych wiele atrakcji dla młodszych i starszych. Nie zabrakło gier, zabaw i animacji, które poprowadził „Wodzirej band” oraz harcerze z grajewskiego Hufca ZHP. Dużym zainteresowaniem cieszyła się prezentacja współczesnych pojazdów bojowych oraz  uzbrojenia i oporządzenia WP przygotowana przez 2 batalion zmechanizowany 15 Giżcykiej Brygady Zmechanizowanej z Giżycka. Można było również poczęstować się przygotowaną na tę okazję grochówką. Piknik zakończyła minirekonstrukcja odtwarzająca potyczkę spotkaniową polskiego oddziału partyzanckiego ze zmechanizowanym patrolem wojsk niemieckich przygotowana przez GRH 9 PSK.

Organizacja Święta 9 PSK w tak szerokim zakresie nie byłaby możliwa, gdyby nie współpraca organizatorów, którymi byli: Towarzystwo Przyjaciół 9 PSK w Grajewie, Zespół Szkół nr 2 im. 9 PSK w Grajewie i Grajewskie Centrum Kultury. Nie możemy też zapominać o znaczącym wkładzie w jego organizację i wsparciu pozostałych partnerów, a wśród nich m.in. 2 batalion zmechanizowany 15 GBZmech., Hufiec ZHP Grajewo.

Z kolei wśród tegorocznych sponsorów znaleźli się: BELSE Sp. z o.o. Bielsko-Biała, BOMAR Marek Wojciechowski i Wspólnicy Sp.j. Grajewo, ELHURT-ELMET Sp. z o.o. Grajewo, EMBORO Maciej Borawski Grajewo, ERBUD INDUSTRY CENTRUM Sp. z o.o. Łódź, MAGMA S.A.P. Mirosław Gruchot i Maciej Alsknin Grajewo, ORION Sp. z o.o. Bogucin k/Kobylnicy, PHU UNIROL Dorota Kulikowska Grajewo, TOREL G&H Sp. z o.o. Grajewo. Wszystkim im serdecznie dziękujemy za wszelkie formy wsparcia.

Dziękujemy za udział w tegorocznym Święcie 9 PSK i mamy nadzieje, że spotkamy się ponownie już za rok.

TP 9 PSK

Powrót

Chcesz zobaczyć stare wpisy?
Zajrzyj do ARCHIWUM