GRH9PSK na XI Katyńskim Marszu Cieni – 8.04.2018

Niedzielne popołudnie 8 kwietnia 2018 roku, dziedziniec Muzeum Wojska Polskiego W Warszawie.
Nie słychać śmiechu, głośnych rozmów, gromkich rozkazów i pobrzękiwania szabel. Nie ma wysokich rangą urzędników państwowych. Nie ma oficjalnych gości i pocztów sztandarowych ale za to sporo dziennikarzy i fotoreporterów. Czuć za to jakoś wyjątkowo smutną atmosferę. Atmosferę ciszy i zadumy ,przepełnioną żalem i refleksją. Żalem za utraconym kimś bliskim, kimś kogo nie ma nadziei się już spotkać, ale któremu przyrzeka się pamiętać. Przyrzeka się pamiętać o dniu takim, jak ten sprzed 78 laty, gdy w kwietniu 1943 roku Niemcy opublikowali informację o odkryciu w Lesie Katyńskim masowych grobów obywateli polskich. Obywatele ci to elita przedwojennej Polski : oficerowie i podoficerowie Wojska Polskiego, policjanci , celnicy, funkcjonariusze Straży Granicznej i KOP-u , leśnicy oraz kolejarze. Wszyscy oni zostali zabici strzałem w tył głowy. Mordu dokonali funkcjonariusze NKWD, wykonując wiosną 1940 roku, uchwałę Józefa Stalina i jego politbiura. W ten sposób zamordowano w Kozielsku, Ostaszkowie, Miednoje i innych rejonach ZSRR ponad 22 tys. polskich obywateli, przetrzymywanych w obozach i więzieniach na terenie Związku Sowieckiego.
Dla uczczenia tej smutnej rocznicy po raz XI odbył się w stolicy Katyński Marsz Cieni. Głównym organizatorem marszu był Instytut Pamięci Narodowej oraz Stowarzyszenie Grupa Historyczna „Radosław”. W marszu tym, jak co roku udział wzięły grupy rekonstrukcji historycznej z całej Polski. Są to grupy, które za główny cel działalności obrały sobie kultywowanie barw i tradycji formacji mundurowych przedwojennej Polski. Dla tych grup , coroczny udział w tej manifestacji, jest tym czym dla polskiego katolika jest pielgrzymka na Jasną Górę.
Marsz miał formę dwugodzinnej inscenizacji na ulicach Warszawy, w której udział wzięło blisko 400 rekonstruktorów. Ubrani byli w mundury żołnierzy Wojska Polskiego z 1939 roku, Policji Państwowej ,służby celnej i granicznej oraz leśnej a także NKWD i WH. Nie zabrakło również ludności cywilnej, kobiet i dzieci przebranych w stroje z epoki.
Widzowie podczas inscenizacji mogli zobaczyć sceny rewizji, które u polskich jeńców przeprowadzali funkcjonariusze NKWD oraz sceny pożegnania żołnierzy z rodzinami i bliskimi. Kolumnę marszową otwierał samochód NKWD tzw. „czarnyj woron”; którymi przewożono polskich jeńców ze stacji kolejowej Gniazdowo do Lasu Katyńskiego. Podczas marszu odczytywano listę poległych oficerów oraz fragmenty korespondencji z obozów katyńskich.
Bardzo duże wrażenie na licznie zgromadzonych tego dnia mieszkańcach Warszawy, robił odgłos podkutych żołnierskich butów, rozlegający się w wąskich, wybrukowanych uliczkach Starego Miasta. W okolicznych kafejkach ,ludzie odstawiali filiżanki z kawą, milkły głośne rozmowy i znikały beztroskie uśmiechy. Nawet na chwilę zamarło warszawskie Święto Holi. Atmosfera smutku udzielała się również zagranicznym turystom, którym w paru prostych słowach przewodnicy starali się przekazać przesłanie maszerujących smutnych i milczących żołnierzy.
Marsz zakończył się pod Pomnikiem Poległych i Pomordowanych na Wschodzie. Tam też odbyła się końcowa przejmująca swą wymową scena; przedstawiająca krępowanie rąk jeńcom i podprowadzanie ich do miejsca kaźni, gdzie za moment będą zamordowani strzałem w tył głowy. Nie obyło się bez łez, jakie napływały do oczu nie tylko uczestnikom marszu ale przede wszystkim rodzinom ofiar, których było bardzo wielu wśród licznie zgromadzonej publiczności. Punktem kulminacyjnym uroczystości było przykrycie czarnym całunem całej kolumny jeńców klęczących u stóp pomnika.
W tym niezwykłym w swym przesłaniu Marszu uczestniczyli także członkowie Grupy Rekonstrukcji Historycznej 9 Pułku Strzelców Konnych z Grajewa. W ten sposób chcieli uczcili pamięć oficerów , którzy kiedyś służyli w 9 Pułku Strzelców Konnych i są na Liście Ofiar Zbrodni Katyńskiej:
płk dypl. Tadeusz Grabowski ( d-ca 9 psk w latach 1928-1931), ppłk Marian Korczak, ppłk Jerzy Staniszewski, ppłk st. spocz. Adam Michalski, ppłk st. spocz. Wilibald Romański, mjr Jan Schaitter, mjr lek. wet. Aleksander Szczęścikiewicz, rtm. Lubomir Chrzanowski, rtm. Stefan Jankowski, rtm Jan Kurnicki, rtm. Józef Najnert, rtm. Michał Śliwiński, rtm. rez. Ryszard Bazylewski, rtm. rez. Stefan Dunikowski, rtm. rez. Henryk Grabowski, kpt. lek. Franciszek Cajler, kpt. Mieczysław Jan Januszewski, por. Zygmunt Leszczyński, por. Henryk Romanowicz, por. Brunon Zdzitowiecki, por. rez. Zygmunt Postulko, por. rez. Władysław Pręczkowski.
CZEŚĆ ICH PAMIĘCI

Powrót

X zawody strzeleckie 9 PSK 03.03.2018

3 marca 2018 roku już po raz X odbyły się Zawody Strzeleckie o puchar przechodni im. chor. Kazimierza Stankiewicza, wiceprezesa Towarzystwa Przyjaciół 9 PSK w Grajewie, który odszedł od nas przedwcześnie w 2009 r. Od początku głównym organizatorem zawodów jest, działająca przy Towarzystwie 9 PSK w Grajewie, Grupa Rekonstrukcji Historycznej 9 PSK. W bieżącym roku w zawodach organizowanych po raz pierwszy na terenie strzelnicy w Grajewie uczestniczyło ponad 40 osób reprezentujących m.in. władze samorządowe powiatu i miasta; 2 batalion zmechanizowany z Giżycka; sympatyków i sponsorów Towarzystwa Przyjaciół 9 PSK; zaprzyjaźnione grupy rekonstrukcyjne oraz oczywiście członkowie grajewskiej GRH 9 PSK.
Po niezwykle zawziętej rywalizacji puchar przechodni trafił w tym roku w ręce Jakuba Geborysa, zaś na podium zawodów znaleźli się jeszcze: II m. – Maciej Olszewski, por. Łukasz Bugajski, III m. – mł. Chor. Paweł Rakowski. Zwycięzcy otrzymali dodatkowe przygotowane specjalnie z okazji jubileuszowych zawodów nagrody, zaś ekipy „przyjezdne” pamiątkowy kalendarz 100-lecia odzyskania niepodległości.
Poza rywalizacją sportową zawody są także okazją do wspólnego spotkania i zacieśnienia więzi pomiędzy ich uczestnikami, dlatego też po zakończeniu “strzelania” i nagrodzeniu zwycięzców nie zabrakło miejsca na koleżeńskie spotkanie przy wojskowym bigosie.

Powrót

„Bieg Tropem Wilczym” 04.03.2018

Od kilku już lat w dniu 1 marca obchodzimy Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych”. Przy tej okazji przywracana jest pamięć o żołnierzach polskiego podziemia antykomunistycznego i antysowieckiego, działającego w latach 1944–1963. W niedzielę 4 marca już po raz siódmy zorganizowano w Polsce „Bieg Tropem Wilczym”. Po raz drugi jego edycja odbyła się także w Grajewie i po raz drugi wzięli w nim udział przedstawiciele GRH 9 PSK. Tym razem w biegu uczestniczyło ponad 100 osób z Grajewa i okolic, którzy mieli do pokonania dystans 1963 metrów. Odległość ta nie jest przypadkowa, w ten sposób uczczono pamięć Józefa Franczaka ps. „Lalek” – ostatniego żołnierza podziemia antykomunistycznego, którego zastrzelono 21 października 1963 w obławie na Lubelszczyźnie. Był on jednym z kilku tysięcy partyzantów, którzy oddali życie za naszą Ojczyznę. Przy okazji biegu jego uczestnicy mieli też okazję zwiedzić „Namioty Wyklętych”, w których można było zapoznać się z biogramami wybranych Żołnierzy Wyklętych.

CHWAŁA BOHATEROM !

Powrót

Izba Pamięci 9 PSK w 2 bat. zmech. w Giżycku

W Narodowym Dniu Pamięci Żołnierzy Wyklętych przedstawiciele Towarzystwa Przyjaciół 9 PSK oraz GRH 9 PSK wzięli udział w dwóch uroczystościach, które odbyły się w 15. Giżyckiej Brygadzie Zmechanizowanej.

Pierwszą z nich było otwarcia Izby Pamięci 2 batalionu zmechanizowanego im. 9 Pułku Strzelców Konnych. Symbolicznego przecięcia wstęgi dokonali: dowódca 15. Giżyckiej Brygady Zmechanizowanej gen. bryg. Jarosław Gromadziński, dowódca 2 batalionu zmechanizowanego ppłk Adam Krysiak oraz Prezes Towarzystwa Przyjaciół 9 PSK w Grajewie Antoni Dudziński. W trakcie uroczystości dowódca gen. Jarosław Gromadziński został uhonorowany Odznaką Pamiatkową 9 PSK.

Druga z uroczystości odbyła się w Klubie Garnizonowym 15 GBZmech. im. Zawiszy Czarnego, a było nią podpisanie listu intencyjnego Komitetu Społecznego w sprawie budowy pomnika Żołnierza Wyklętego por. Stanisława Grabowskiego „WIARUSA” i nadania Ośrodkowi Szkolenia na Rzecz Obronności i Bezpieczeństwa Kraju „Combat-Alert” jego imienia. List intencyjny podpisali: dowódca 15 GBZmech., przedstawicielka Posła na Sejm RP Wojciecha Kossakowskiego z Ełku, Komendant OSzPWL w Orzyszu, Burmistrz Orzysza oraz Prezes Zarządu Fundacji „Combat Alert”.

Spotkanie w gościnnych progach giżyckiej jednostki było też okazją do omówienia najbliższych wspólnych przedsięwzięć.

Powrót

Spotkanie noworoczne 13.01.2018

W dniu 13 stycznia br. członkowie naszej GRH wzięli udział w tradycyjnym spotkaniu noworocznym zorganizowanym przez Towarzystwo Przyjaciół 9 PSK przy współpracy z grajewskim oddziałem Polskiego Związku Emerytów i Rencistów. Spotkanie zaszczycili swoją obecnością również przedstawiciele władz samorządowych miasta Grajewo i powiatu grajewskiego oraz liczna delegacja zaprzyjaźnionych wojskowych reprezentujących 2 batalion zmechanizowany 15 Giżyckiej Brygady Zmechanizowanej. Tradycyjnie już to noworoczne spotkanie było również okazją do omówienia „na luzie” planów naszej GRH na cały 2018 rok.

Powrót

Manewry z Ur-em & Kfz.13

Rekonstrukcja historyczna to nie tylko inscenizacje ,uroczystości , pokazy i pikniki militarne. Rekonstrukcja to również coraz bardziej popularne wśród grup odtwarzających różne okresy z dziejów naszej historii – manewry. Współcześni rekonstruktorzy reprezentują coraz wyższy poziom i kunszt odtwarzania swoich ukochanych epok. Nie przychodzi to tak samo z siebie. Aby osiągnąć tak wysoki poziom realizmu , wymagane jest nieustanne doskonalenie i szkolenie. Drogą do tego są właśnie manewry polowe. Manewry te realizowane są z reguły we własnym gronie i bez udziału publiczności .Zdarzają się manewry z udziałem kilku grup i chwała tym którzy potrafią tak liczne ćwiczenia zorganizować. Manewry to nie tylko ćwiczenia w poruszaniu się na polu walki czy doskonalenie się w obchodzeniu z bronią , to również okazja do integracji grupy i co za tym idzie powód do doskonałej zabawy.
Nasza grupa również cały czas się doskonali. Jest to okazja do rozpatrywania różnych wariantów i możliwości technicznych posiadanego uzbrojenia , pojazdów i sprzętu technicznego. Nie bez znaczenia jest szkolenie i zapoznawanie rekrutów z tajemnicami życia rekonstruktorskiego.

Powrót

Jak powstawał filmik o karabinie przeciwpancernym wz.35 „Ur”

Uchylamy Wam rąbka tajemnicy, jak powstał nasz film.
Pogoda i humory nam dopisywały.
Który z aktorów zdobył Waszą największą sympatię?

 

Powrót

Święto Niepodległości – Grajewo 11.11.2017

Tradycyjnie już nasza GRH włączyła się w obchody dorocznego Święta Niepodległości. Wystawiony przez nas poczet sztandarowy z repliką sztandaru 9 PSK wziął udział w okolicznościowej mszy świętej oraz uroczystościach pod Pomnikiem Niepodległości w Grajewie. Pozostali umundurowani członkowie asystowali w uroczystości oraz wspólnie z władzami Towarzystwa Przyjaciół 9 PSK złożyli kwiaty pod pomnikiem. Po zakończeniu oficjalnej części udaliśmy się zapalić pamiątkowe znicze pod historycznym Pomnikiem Niepodległości z okresu dwudziestolecia międzywojennego oraz na grobie trzech rozstrzelanych jesienią 1918 r. członków POW.

Powrót

ODWET NA OKUPANCIE – nieopodal dzisiejszej Nowej Wsi Ełckiej 31.10.2017

ODWET NA OKUPANCIE.
We wrześniu 1939 roku , wszystkim mieszkańcom okolic Grajewa wydawało się ,że wypad Podlaskiej Brygady Kawalerii na Prusy pod Kowalewem , to ostatni taki akt desperaci i odwagi żołnierzy 9 pułku strzelców konnych w rozpoczynającej się właśnie II Wojnie Światowej. Nikt również nie przypuszczał , że rozpoczynająca się właśnie okupacja niemiecka będzie miała tak krwawy przebieg i pochłonie tyle ofiar wśród miejscowej ludności. Ogrom bestialstwa i przerażająca liczba zamordowanych mieszkańców powiatu grajewskiego , spowodowały że walczący z hitlerowskim najeźdźcą partyzanci z oddziałów 9 Pułku Strzelców Konnych Armii Krajowej , postanowili dokonać akcji odwetowej. Bezpośrednią przyczyną odwetu była pacyfikacja wsi Grzędy. Na polecenie szefa białostockiego Gestapo, pod kierunkiem szefa policji w Augustowie i przy pomocy żandarmerii z Woźnejwsi, Rajgrodu i Grajewa, 16 sierpnia dokonano fizycznej likwidacji Grząd. Mieszkańcy wsi w liczbie 36 osób w tym 14 nieletnich i dzieci zostali wymordowani przez Niemców, a wieś spalona. Ofiary zostały pogrzebane na pobliskiej Solistowskiej Górze. Resztę ok. 200 osób umieszczono w obozie w Grajewie skąd wywieziono je na przymusowe roboty do III Rzeszy. W tym samym czasie dokonano również wysiedlenia pobliskich wsi Kopytkowo i Jasionowo. Aby uniknąć ewentualnych akcji odwetowych na mieszkańcach okolicznych wsi , akcję postanowiono przeprowadzić na terenach należących przed wojną do III Rzeszy. Wybór padł na szosę biegnącą przez las w okolicach Ełku nieopodal dzisiejszej Nowej Wsi Ełckiej. Był to drugi „ wypad na Prusy” grajewskich strzelców konnych – o którym wiedzą tylko nieliczni historycy najczęściej związani z Instytutem Pamięci Narodowej. Historię tę należy przypominać , tym bardziej że akcja ta zakończyła się pełnym sukcesem.
Sama akcja odwetowa miała następujący przebieg:
W pździerniku 1943 roku , oddział 9 PSK AK pod dowództwem por. Władysława Świackiego ps. Sęp , został poinformowany przez Czesława Nalborskiego ps. Dzik , że codziennie do niemieckiego obozu jenieckiego Stalag 373 Prostken położonego w okolicach wsi Bogusze , przyjeżdża hitlerowski pluton egzekucyjny z Ełku i dokonuje mordów na jeńcach.
W sobotę 30 października 1943 r. o zmroku spod wsi Pieńczykówek por. Władysław Świacki ps. Sęp z piętnastoosobowym oddziałem żołnierzy AK ruszył w stronę Ełku. Poza dowódcą, partyzanci nie znali celu wymarszu. Prze północą, przemaszerowawszy ok. 30 km przekroczyli granicę Prus Wschodnich. W niedzielę 31 października 1943 r. oddział przyczaił się po zachodniej stronie szosy na odcinku Ełk – Nowa Wieś (na zakręcie za Jeziorem Żabie Oczko) w gęstym podszyciu leśnym. Nadjeżdżający samochód został ostrzelany. Kierowca zginął przy pierwszych strzałach, samochód na zakręcie wpadł do rowu i wywrócił się. Ostrzał kontynuowano, aż do likwidacji wszystkich hitlerowców. Całe „komando śmierci” – jedenastu esesmanów z płk. Stammerem zginęło. Żołnierze AK nie ponieśli żadnych strat osobowych i zdobyli broń. Nie było akcji odwetowej ze strony Niemców, zaskoczonych zasadzką przeprowadzoną na terenie ówczesnych Prus Wschodnich. Po wydarzeniu tym szef Gestapo w Białymstoku wstrzymał wszelkie egzekucje w Boguszach i nie zastosował żadnych represji wobec jeńców jak i Polaków na okolicznych terenach.
31 października 2017 r., w 74 rocznicę akcji żołnierzy 9 Pułku Strzelców Konnych Armii Krajowej ,w kościele pw. św. Józefa Rzemieślnika w Nowej Wsi Ełckiej, Mszą św. za Ojczyznę rozpoczęły się uroczystości upamiętniającą tę bohaterską akcję . Modlitwie przewodniczył bp. Jerzy Mazur – Biskup Ełcki. Na uroczystość przybyły władze samorządowe powiatu, miasta i gminy Ełk, oraz leśnicy na czele z inspektorem generalnym Służby Leśnej Tadeuszem Pasternakiem z Warszawy. Wojsko Polskie reprezentował ppłk Leszek Flis dowódca 1 batalionu 15 Dywizji Zmechanizowanej z Giżycka. W uroczystości licznie brała udział społeczność szkolna z Nowej Wsi Ełckiej.
W miejscu odwetowej akcji, bp. Jerzy Mazur w bezpośrednim sąsiedztwie pamiątkowego pomnika dokonał poświęcenia krzyża ku czci żołnierzy Armii Krajowe. Córka dowódcy akcji por. Władysława Świackiego pani Alina Świacka-Chomicz dokonała odsłonięcia tablicy informacyjnej opisującej to wydarzenie. W kilku słowach podziękowała wszystkim za pamięć o jej ojcu i wydarzeniu sprzed 74 laty , wyróżniając przy tym Prezesa Towarzystwa Przyjaciół 9 Pułku Strzelców Konnych z Grajewa pana Antoniego Dudzińskiego.
W tych rocznicowych uroczystościach brali udział członkowie naszej grupy rekonstrukcyjnej, wystawiając poczet sztandarowy i wartę honorową.

 

Powrót

Ś.p. kpt. Franciszek Duba – ostatni żołnierz 9PSK AK.

W dniu 3 listopada 2017 r. pożegnaliśmy ostatniego żołnierza 9 PSK AK, uczestnika bitwy partyzanckiej na Grzędach 8-9 IX 1944 r. – kpt. Franciszka Dubę.
Niech spoczywa w pokoju.

Duba Franciszek

Syn Piotra i Anny z Dawidowskich. Urodził się 4.1.1924 r. w Koszarówce. Do wybuchu wojny pracował na gospodarstwie rolnym. Podczas okupacji niemieckiej, 4 czerwca 1942 r. zaczął działalność konspiracyjną w Armii Krajowej. Jednocześnie pracował w Zarządzie Drogowym przy remoncie dróg. Wobec groźny aresztowania przez niemiecką żandarmerię zdążył zbiec 12 marca 1944 r. Odtąd działał w oddziale dywersyjnym Kedywu. Brał udział w akcjach zbrojnych przeciwko okupantowi niemieckiemu. W maju 1944 r. został awansowany do stopnia starszego strzelca. Dnia 24 czerwca 1944 r. walczył z żandarmerią niemiecką pod wsią Okół. Pod koniec lipca 1944 r. dołączył do 5 szwadronu 9 Pułku Strzelców Konnych AK na bagnach nadbiebrzańskich. Brał udział w potyczkach pod Dębcem, leśniczówką Ciszewo i Choszczewem. Walczył w ostatniej bitwie na Grzędach w dniu 8 września 1944 roku. Został ciężko ranny w prawy bok. Po bitwie przedostał się do domu, gdzie powrócił do zdrowia. W 1947 r. nie ujawnił się. Był przesłuchiwany jeszcze w 1952 r. przez funkcjonariuszy Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Grajewie. Kilka lat po wojnie zamieszkał w Grajewie. Aż do przejście na emeryturę pracował w Rejonowym Urzędzie Telekomunikacyjnym w Grajewie.

Działał w środowisku kombatanckim, w Kole Miejsko-Gminnym ZBOWiD w Grajewie. W latach 80. uczestniczył w uroczystościach, obchodzonych w rocznicę bitwy na Grzędach. Od 1990 r. działał w Światowym Związku Żołnierzy AK Obwód Grajewo. Od 17 lutego 1994 r. został członkiem Klubu Byłych Żołnierzy 9 Pułku Strzelców Konnych im. Gen. Kazimierza Pułaskiego i 9 Pułku Strzelców konnych AK w Grajewie. Brał udział w obchodach Święta Pułkowego. Był obecny również na obchodach rocznic: wybuchu i zakończenia II wojny światowej oraz świąt: 3 Maja, 11 Listopada. Uczestniczył w uroczystościach organizowanych przez inne kluby żołnierskie i instytucje społeczne (Ostrołęka, Białystok, Biała Piska, Budów, Giżycko i Warszawa z okazji 50 lat zakończenia II wojny światowej itp.).

Za zasługi bojowe został odznaczony Krzyżem Walecznych (wrzesień 1944), Krzyżem Partyzanckim (1986), Krzyżem AK (1982), Medalem Wojska, Brązowym Krzyżem Zasługi, Medal Zasłużonego Obywatela oraz awansowany do stopnia kapitana. Zmarł 29 października 2017 r. w Grajewie.

Powrót

Chcesz zobaczyć stare wpisy?
Zajrzyj do ARCHIWUM