„Wielki test wiedzy o historii Grajewa (9 PSK)” – 16 X 2021 r.

W sobotę 16 października w sali widowiskowej GCK odbył się po raz drugi w naszym mieście „Wielki test wiedzy o historii Grajewa” wzorowany na formule telewizyjnej „Wielkich testów o …”. Do udziału w teście zgłosiło się 38 osób w dwóch kategoriach wiekowych: osoby dorosłe i młodzież poniżej 18 roku życia. Ich zadaniem była odpowiedź na 35 pytań konkursowych. Ponieważ obchodzimy w tym roku 100. rocznicę powstania 9 Pułku Strzelców Konnych, to właśnie jego dotyczyła tematyka tegorocznego testu. W pierwszej kolejności liczyły się prawidłowe odpowiedzi, ale jak się okazało czas ich udzielania za pomocą pilotów był równie ważny.

 

Wszyscy uczestnicy wykazali się nie byle jaką znajomością zagadnień, których dotyczyły pytania. Jednak zwycięzcami tegorocznej edycji testu okazali się:

 

kategoria osób poniżej 18 r.ż.:
I MIEJSCE – Bartosz Bielawski – nagroda 2.000 zł
II MIEJSCE – Gerard Małaszuk – nagroda 1.500 zł
III MIEJSCE – Jakub Stankiewicz – nagroda 1.000,00 zł
kategoria osób dorosłych:
I MIEJSCE – Marcin Kuczyński – wygrana 2.000 zł
II MIEJSCE – Elżbieta Karluk – wygrana 1.500 zł

Nagrody laureatom wręczali Prezes Towarzystwa Przyjaciół 9 PSK w Grajewie – Andrzej Aleksandrowicz, Dowódca GRH 9 PSK – Grzegorz Marciniak, Dyrektor GCK – Tomasz Dudziński.

Dodatkowo wśród uczestników testu zostały rozlosowane pakiety upominków ufundowane przez sponsorów i organizatorów.

 

WSZYSTKIM SERDECZNIE GRATULUJEMY I ZAPRASZAMY W PRZYSZŁOŚCI

Organizacja testu była współfinansowana ze środków Miasta Grajewo w ramach współpracy samorządu z organizacjami pozarządowymi w oparciu o zapisy Ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.

Organizatorzy:

Towarzystwo Przyjaciół 9 PSK w Grajewie
Grajewskie Centrum Kultury
Grajewska Izba Historyczna

 

Powrót

Bitwa o Polesie Stare – 3.10.2021

W wojnie obronnej 1939 roku w Polsce stoczono wiele słynnych bitew o których pisze się w podręcznikach historii. Na szlakach pól bitewnych są jednak setki miejsc gdzie stoczono mniejsze ale nie mniej bohaterskie potyczki , często okupione krwią polskiego żołnierza. O takich miejscach najczęściej pamiętają tylko rdzenni mieszkańcy pobliskich miejscowości. Do takich miejsc należy między innymi Polesie Stare w gminie Leoncin. To tam kolega Tomasz Jarząbek wraz z miejscowym wójtem i Kurpiowską Grupą Historyczną Ostoya zorganizowali piknik historyczny którego punktem kulminacyjnym była inscenizacja walk pt. „Bitwa o Polesie Stare „.To tam 17 września 1939 roku niewielki oddział polskich żołnierzy wycofujących się po bitwie nad Bzurą, wyparł niemieckie siły z tej mazowieckiej wioski. Wsparcia żołnierzom udzielili mieszkańcy tej miejscowości, którzy pamięć o tych wydarzeniach pielęgnują do dziś.
Wśród wielu grup rekonstrukcyjnych biorących udział w tym widowisku , byliśmy również my z naszymi replikami pojazdów WH tj. Kfz-13 i motocyklem . Kunszt rekonstruktorski grup „wrześniowych” oraz zgromadzony sprzęt wojskowy nawiązujący do tamtej epoki – podziwiała licznie przybyła publiczność, nagradzając „aktorów” gromkimi brawami.

 

Powrót

Bitwa nad Wartą – Bieleń 4.09.2021

Na zaproszenie Stowarzyszenia Historycznego Strzelcy Kaniowscy wybraliśmy się do Bielenia w gm. Zapolice .W okolicach tej miejscowości, nad rzeką Wartą w miejscu gdzie w rzeczywistości rozgrywały się walki sprzed 82 lat, odbyła się inscenizacja bitwy wojny obronnej z 1939 roku . Beleń i Strońsko to jedne z pierwszych pól bitewnych polskiego września. . Pokaz historyczny został zrealizowany w ramach projektu „Łódzkie pamięta”, który powstał z inicjatywy Grzegorza Schreibera, marszałka województwa łódzkiego.. Inscenizację przygotowało około 25 grup rekonstrukcyjnych. Odtworzono kilka epizodów z 4 i 5 września 1939 roku, próbując odtworzyć atmosferę walk na „Linii Warty”. Rekonstruktorzy dysponowali licznym sprzętem wojskowym – w tym samochodami pancernymi i samolotem. Wśród pojazdów pancernych był nasz Kfz 13, którego do „walki” poprowadzili koledzy z sekcji WH GRH 9 PSK. Rekonstrukcje bitwy oglądało tysiące osób i była to jedna z większych tegorocznych widowni tego rodzaju imprez w Polsce.

Powrót

Rocznica pobytu majora Henryka Dobrzańskiego w Porębie – 19.09.2021

Poręba – to w tej mazowieckiej miejscowości w drodze na ratunek walczącej Warszawie, 82 lata temu , zatrzymał się oddział majora Henryka Dobrzańskiego. Miejscowa ludność kultywuje pamięć o tym zdarzeniu, organizując od kilkunastu lat różnego rodzaju uroczystości patriotyczno-rocznicowe, wspominając tego dzielnego żołnierza. „Broni nie złożę, munduru nie zdejmę, tak mi dopomóż Bóg”- to słowa przysięgi złożonej przez jak go nazywają niektórzy historycy „ostatniego żołnierza polskiego września 1939 roku”. Prawdą jest, że po kapitulacji Polski tworząc Wydzielony Oddział Wojska Polskiego, przyjmując pseudonim „Hubal” , przeszedł wraz ze swoimi żołnierzami do walk partyzanckich, jednakże do dnia swojej bohaterskiej śmierci -30 kwietnia 1940 roku, nigdy nie uważał się za partyzanta.
Tegoroczne uroczystości patriotyczne, którego głównymi organizatorami byli: Powiat Wyszkowski, Gmina Brańszczyk i Parafia pw. Św. Barbary w Porębie, zgromadziły wielu mieszkańców okolicznych miejscowości. Jednym z punktów obchodów była mini inscenizacja przedstawiająca moment wkroczenia oddziału „Hubala” do wsi Poręba we wrześniu 1939 roku. W rolę oddziału i ich dowódcy wcielili się ułani ze Szwadronu Kawalerii im. 10 Pułku Ułanów Litewskich z Białegostoku a rola zaskoczonych tym faktem Niemcom tym razem przypadła nam czyli sekcji WH GRH 9 PSK z Grajewa.

Zdjęcia dzięki uprzejmości koleżanek i kolegów ze Szwadronu Kawalerii im. 10 pułku Ułanów Litewskich z Białegostoku.

Powrót

82 rocznica Bitwy pod Domanowem – 12.09.2021 rok

Na szlaku bojowym każdego polskiego pułku walczącego w kampanii wrześniowej 1939 roku, znajduje się miejsce szczególnie pamiętane i czczone. Dla 9 Pułku Strzelców Konnych takim miejscem jest Domanowo w gminie Brańsk. To tam 13 września 1939 roku doszło do największej bitwy stoczonej przez żołnierzy 9 PSK z doborowymi oddziałami niemieckimi. Przebieg tej bitwy spróbowała odtworzyć nasz GRH- przedstawiając licznie zgromadzonej publiczności inscenizację niektórych elementów tego starcia. Bitwa rozpoczęła się ona o godz. 9 natarciem Niemców od strony Brańska. Godzinę później nastąpił kolejny atak od strony Wysokiego Mazowieckiego. Niemcom nie udało się przełamać polskiej obrony, więc o godz. 11 rozpoczyna się kolejny atak, tym razem wsparty ogniem artyleryjskim. Pomiędzy godz. 12 a 15 polscy żołnierze odpierają kolejne niemieckie ataki. Dopiero dwa jednoczesne ataki Niemców po godz. 15 zdecydowały o wyniku bitwy. Jedynie dzięki baterii dowodzonej przez kpt. Bronisława Przyłuskiego z 14. Dywizjonu Artylerii Konnej, która zniszczyła 3 niemieckie czołgi, udało się uratować pułk przed całkowitą zagładą. Wieczorem oszacowano straty. W bitwie pod Domanowem zginęło lub zaginęło około 40 żołnierzy i oficerów 9 PSK . Z powodu strat zreorganizowano pułk. Z czterech szwadronów utworzono trzy. W bitwie pod Domanowem zginął między innymi por. Izydor Kołakowski, dowódca szwadronu. Jego imię nosi miejscowa szkoła podstawowa.
W realizacji tej rekonstrukcji pomogły nam następujące grupy:
Muzeum Pojzadów Militarnych w Częstochowie

GRH 44 DivisionHoch – und Deutschemeister
GH Ostpreussen
Grh Johannisburg
Towarzystwo Pamięci 7-Go Pułku Ułanów Lubelskich Im. Gen. Kazimierza Sosnkowskiego
Kurpiowska Grupa Historyczna 'Ostoya'
Szwadron Kawalerii im.10 Pułku Ułanów Litewskich


O efekty pirotechniczne zadbały „Demony Ognia”.

Powrót

Uroczystości rocznicowe – Domanowo 12.09.2021 roku.

W bitwie pod Domanowem zginął między innymi por. Izydor Kołakowski, dowódca szwadronu. Jego imię nosi miejscowa szkoła podstawowa. W tej właśnie szkole, co roku w okolicach 13 września organizowane są uroczystości upamiętniające tamte pełne bohaterstwa dni. W uroczystościach udział biorą miejscowe władze samorządowe , młodzież szkolna i okoliczni mieszkańcy. Jednym z współorganizatorów tego wydarzenia jest Towarzystwo Przyjaciół 9 PSK z Grajewa.
Tradycyjnie po uroczystościach, w miejscowym kościele parafialnym została odprawiona Msza Święta w intencji poległych tam żołnierzy , ich rodzin i bliskich. Następnie na miejscowym cmentarzu złożono hołd pochowanym tam poległym żołnierzom 9 PSK. Odczytano również Apelu Pamięci zakończony salwą honorową oddaną przez pododdział 2 batalionu 15 Giżyckiej Brygady Zmechanizowanej. Drugi batalion 15 GBZ nosi zaszczytne imię 9 PSK z Grajewa.
Po raz kolejny miejscowa społeczność oraz członkowie TP 9 PSK mogli z zadumą pochylić czoła nad mogiłami naszych bohaterskich żołnierzy z 9 Pułku Strzelców Konnych, których bojowy szlak wrześniowy zakończył się bitwą pod Kockiem w październiku 1939 roku.
Cześć ich pamięci!

Powrót

„Ostatni schron Góry Strękowej” – widowisko w Wiźnie -11.09.2021

Kolejny nasz wyjazd miał wyjątkowy charakter. W ramach pamięci o tragicznych wydarzeniach kampanii wrześniowej 1939 roku, wzięliśmy udział w widowisku historycznym upamiętniającym obchody 82 rocznicy obrony odcinka „Wizna”. Na placu przed kościołem parafialnym w Wiźnie, mieszkańcy przygotowali spektakl pt. „Ostatni schron Góry Strękowej”. To unikalne i jedyne w swoim rodzaju poruszające wydarzenie przyciągnęło w sobotni wieczór rzesze widzów z najbliższych okolic, które w skupieniu i zadumie oglądało ten wzruszający spektakl .O wyjątkowości tego spektaklu niech świadczy fakt , że wszyscy aktorzy występujący na scenie to mieszkańcy Wizny i okolic. W tym śmiałym jak na dzisiejsze czasy projekcie uczestniczyli również rekonstruktorzy a wśród nich nasza grupa rekonstrukcji historycznej.
Pamiętajmy o obrońcach odcinka Wizna a postawa ich dowódcy kap. Władysława Raginisa niech będzie dla nas zawsze wzorem prawdziwego żołnierza.
CHWAŁA BOHATEROM Exclamation
Foto: radio.bialistok.pl ; 4lomza.pl ; Piotr Panufnik

Powrót

77 rocznica bitwy 9 Pułku Strzelców Konnych AK w rejonie Osowe Grzędy – 08.09.2021

Tradycyjnie jak co roku 8 września niedaleko Leśniczówki Grzędy , pod pomnikiem poświęconym poległym w tej pamiętnej bitwie, spotykają się ludzie którzy chcą uczcić pamięć bohaterskich żołnierzy AK walczących o ten skrawek podlaskiej ziemi. Oprócz przedstawicieli władz samorządowych różnych szczebli, posłów i reprezentantów organizacji kombatanckich, na uroczystości tej można było dostrzec licznie zgromadzoną młodzież oraz mieszkańców okolicznych miejscowości. Nie zabrakło również członków rodzin poległych w bitwie partyzantów. Uroczystość rozpoczęła się Polową Mszą Świętą Następnie odśpiewano wspólnie Mazurka Dąbrowskiego. Po wystąpieniach zaproszonych gości, rozległy się dźwięki werbla i rozpoczął się Apel Pamięci zakończony salwą honorowa oddaną przez Kompanię Honorową 15 Giżyckiej Brygady Zmechanizowanej im. Zawiszy Czarnego. Na koniec jako wyraz wdzięczności i pamięci o walczących i poległych tam żołnierzy okupacyjnego podziemia, złożono pod pomnikiem wieńce i wiązanki kwiatów.
CZEŚĆ ICH PAMIĘCI
Jednym z współorganizatorów tych uroczystości było Towarzystwo Przyjaciół 9 Pułku Strzelców Konnych w Grajewie, które jak co roku wystawia wartę honorową . Wartę pełnią członkowie Grupy Rekonstrukcji Historycznej 9 Pułku Strzelców konnych. Obecność naszej grupy rekonstrukcyjnej w stosownym do okoliczności umundurowaniu i uzbrojeniu, stworzyła w scenerii okolicznych bagien szczególne klimaty nawiązujące to tamtych dramatycznych wydarzeń.

Powrót

„Wypad na Prusy” – Kowalewo 27.08.2021

Już od wielu lat na przełomie sierpnia i września w okolicach dawnego pogranicza polsko pruskiego odbywają się różnego rodzaju uroczystości upamiętniające rocznicę wybuchu II wojny światowej. Tym razem nasza GRH zawitała do Kowalewa w gminie Biała Piska. Miejsce to nie jest przypadkowe, bo to właśnie w okolic tej miejscowości 4 września 1939 roku nastąpił wypad Podlaskiej Brygady Kawalerii na Prusy. Był to jeden z nielicznych epizodów tzw. kampanii polskiej, gdy wojsko polskie przekroczyło granice III Rzeszy i zaatakowało terytorium wroga. Akcja nie miała wielkiego znaczenia militarnego, ale odniosła duży skutek propagandowy i po dziś dzień wspominana jest jako akt polskiej odwagi i ułańskiej fantazji. „Ojczyzna – Polska wolna i niepodległa” to tytuł projektu w ramach którego w Kowalewie odbyła się rekonstrukcja historyczna „Żołnierz Polski w obronie młodej niepodległej”. Biorąc udział w tej inscenizacji, GRH 9 PSK uczciła pamięć dwóch szwadronów grajewskiego pułku, który wchodząc w skład Podlaskiej Brygady Kawalerii brały czynny udział w tym wypadzie dołączając do nielicznych jednostek Wojska Polskiego, które we wrześniu 1939 roku przekroczyły granicę III Rzeszy. Rekonstrukcja odbyła się na autentycznym terenie walk z tego okresu – co u wielu rekonstruktorów wzbudziło dodatkowe fale emocji. Inscenizacja była punktem kulminacyjnym projektu, któremu towarzyszyło także złożenie kwiatów i zapalenie zniczy pod tablicami pamiątkowymi i tutejszym pomnikiem.

Powrót

Odsłonięcie muralu poświęconego 9 PSK – 14.08.2021

W sobotę 14 sierpnia, czyli w przeddzień Święta Wojska Polskiego w Grajewie w tzw. „parku z czołgami” odbył się piknik historyczno-militarny. Jego głównym elementem było symboliczne odsłonięcie muralu powstałego na ścianie budynku Centrum Organizacji Pozarządowych. Treść muralu nawiązuje do 100. Rocznicy powstania 9 Pułku Strzelców Konnych, który stacjonował w Grajewie w latach 1924-1939. Odsłonięcia muralu dokonali Burmistrz Miasta Grajewa – Dariusz Latarowski i dowódca GRH 9 PK – Grzegorz Marciniak. Krótki referat wprowadzający o historii 9 PSK wygłosił dr Tomasz Dudziński. Odsłonięcie muralu było jednak tylko jedną z atrakcji zaplanowaną w ramach pikniku. Jego uczestnicy mieli także możliwość zapoznania się z wystawą plenerową „Barwa i tradycja 9 PSK” oraz obejrzenia filmu paradokumentalnego „Poznaj Pana po cholewie…”. Najmłodsi mieszkańcy skorzystali z licznych animacji tematycznych prowadzonych przez animatorów „Fabryki zabawy”, czy tzw. „dmuchańców”. Dużym zainteresowaniem cieszyła się też diorama Grupy Rekonstrukcji Historycznej 9 PSK, na której było prezentowane umundurowanie, oporządzenie i uzbrojenie kawalerzystów z okresu II RP oraz namiot promocyjny Grajewskiej Izby Historycznej. Harcerze z Hufca „Biebrzańskiego” ZHP im. 9 PSK prowadzili miniquiz tematyczny o 9 PSK z symbolicznymi nagrodami dla dzieci i młodzieży.
Powstanie muralu i wystawy oraz organizacja pikniku była możliwa dzięki środkom pozyskanym przez nasze Towarzystwo w ramach dotacji Ministerstwa Obrony Narodowej w ramach projektu „Mur, ale historia Wojska Polskiego”. Mamy nadzieję, że powstały mural będzie kolejnym elementem przestrzeni miasta przypominającym w atrakcyjny sposób o chlubnej tradycji polskiego oręża oraz lokalnym dziedzictwie historycznym, którym byli kawalerzyści 9 Pułku Strzelców Konnych.

Powrót

Chcesz zobaczyć stare wpisy?
Zajrzyj do ARCHIWUM