Adam Sikorski z programu ” Było nie Mineło ” ponownie w GRH9PSK 27.09.2014

Po raz kolejny gościliśmy  Adama Sikorskiego, tym razem prezentując postępy naszych prac przy LIM-ie.

Przedstawiliśmy nasze dotychczasowe działania oraz  plany na najbliższą przyszłość.

Zapraszamy  na naszą stronę projektu:

https://www.facebook.com/ratujemy.SBLim

Po zakończeniu realizacji zdjęć LIM-kowych ekipa ” Było nie Minęło ” udała się do Szczuczyńskiego kościoła aby z użyciem georadaru spróbować odkryć tajemnicę krypt ( relacja niedługo na naszych stronach ).

Powrót

Uroczystości w Domanowie 21.09.2014

W niedzielę 21 września Towarzystwo Przyjaciół 9 PSK wraz z GRH 9 SPK wzięli udział w uroczystościach 75 rocznicy walk z IX 1939 r. Poza nami w uroczystości wzięły udział lokalne władze oraz mieszkańcy Domanowa, zaś wojskowy charakter całej uroczystości nadała orkiestra wojskowa z Elbląga oraz kompania honorowa wystawiona przez 2 batalion zmechanizowany 15 GBZmech. Uroczystość rozpoczęła się na placu przed Szkołą Podstawową, która od 1969 r. nosi imię por. Izydora Kołakowskiego (oficera 9 PSK, poległego w Domanowie w dniu 13 IX 1939 r.).

Stąd zebrani udali się zorganizowana kolumną do kościoła. Po mszy świętej na placu przed kościołem nastąpiło odsłonięcie pamiątkowej tablicy, a następnie kolumna uczestników udała się pod miejscowy cmentarz. Tam delegacje złożyły wieńce na grobie żołnierzy 9 PSK poległych w tym miejscu we IX 1939 r. Część oficjalną zakończono ponownie na placu szkolnym. Nie był to jednak koniec uroczystości, gdyż zebrani mieli jeszcze możliwość wysłuchać krótkiego koncertu orkiestry wojskowej, obejrzeć pokaz wyszkolenia wojskowego przygotowany przez żołnierzy z Giżycka oraz zapoznać się z dioramą uzbrojenia z IX 1939 r. przygotowana przez GRH 9 PSK.

KOŁAKOWSKI Izydor (1908 – 1939)
Urodził się 23 VI 1908 r. w Miłoszewicach (pow. Przasnysz) jako syn Damazego, zarządcy majątku Miłoszowice (1866-1942) i Julii z Ropelewskich (1866-1939). Był drugim z ich trojga dzieci, a zarazem jedynym synem. W roku 1906 urodziła się bowiem jego starsza siostra, zaś w 1911 młodsza.

Izydor od 1915 r. uczęszczał do 7-klasowej szkoły powszechnej, a po jej ukończeniu do gimnazjum humanistycznego w Przasnyszu. Po 5-klasie gimnazjum przerwał naukę i złożył podanie do PKU z prośbą o przyjęcie do WP w charakterze ochotnika. Po pozytywnym rozpatrzeniu jego prośby 15 X 1927 r. dostał przydział do 1 pułku łączności. W pułku tym po odbyciu zasadniczej służby wojskowej pozostał jako podoficer zawodowy, otrzymując kolejne awanse w VI 1928 r. po ukończeniu pułkowej szkoły podoficerskiej na st. szeregowego, następnie w XII 1928 r. na kaprala i w VI 1930 r. na plutonowego. 15 VIII 1931 r. został przeniesiony do 3 baonu telegraficznego w Grodnie, skąd 3 X 1931 r. został skierowany do Szkoły Podchorążych dla Podoficerów w Bydgoszczy. W opinii na jego temat ówczesny dowódca szkoły stwierdzał: Charakter zrównoważony. Sprytny, pogodnego usposobienia, bardzo pracowity, o bardzo dużej ambicji pracy. Postawa i prezencja bardzo dobra. Towarzysko wyrobiony dostatecznie. Sprawność fizyczna duża. Posiada POS i złotą OS. Odważny jeździec. Inteligentny. Jako żołnierz bardzo dobrze wyszkolony, lecz posiada mało doświadczenia w służbie kawaleryjskiej. Orientuje się dobrze, posiada pewność siebie w dowodzeniu. Nadaje się na dowódcę plutonu.
W dniu 5 VIII 1934 r. jako absolwent X Promocji (klasa kawaleryjska) otrzymał promocję oficerską na stopień podporucznika i przydział do stacjonującego w Grajewie 9 pułku strzelców konnych, w którym zameldował się 11 VIII. W 9 psk pełnił szereg funkcji oficerskich, m.in. dowódcy plutonu, instruktora pułkowej szkoły podoficerskiej, oficera oświatowego pułku, dowódcy szwadronu. W 1937 r. w rocznej liście kwalifikacyjnej został scharakteryzowany w sposób następujący: Bardzo sprytny i rozgarnięty; posiada dużo „chłopskiego rozumu”, czem łatwo pokonywa braki wykształcenia ogólnego. Ambitny pracownik, dużo uporu i woli, pewność siebie granicząca z zarozumiałością. Fizycznie bardzo sprawny. Wesoły, koleżeński, wzbudza powszechną sympatię. Bardzo zdolny instruktor. Osiąga bez specjalnego wysiłku świetne rezultaty. Bardzo lubiany przez szeregowców. Taktycznie dobrze przeszkolony, W polu ruchliwy i pełen inicjatywy. Doskonały typ młodszego oficera szwadronu. Nadaje się na każde stanowisko tak w linii, jak i w administracji. Rok wcześniej otrzymał prawo do noszenia Brązowej Polskiej Odznaki Jeździeckiej. Jako wytrawny jeździec brał udział w licznych zawodach konnych, m.in. 3-krotnie był członkiem pułkowej ekipy w Konnych Mistrzostwach Wojska Polskiego „Militari”. (W 1936 r. w Łucku zajął 62 miejsce, w 1937 w Białymstoku był 36, analogiczne miejsce zajął w 1938 r. podczas zawodów we Lwowie.) Posiadał również uprawnienia pilota kat. A w szybownictwie. W III 1938 r. został awansowany na stopień porucznika. W tym samym roku otrzymał dyplom i proporczyk Wołyńskiej BK jako nagrodę za brawurowe działanie szpicy pod m. Nowiny oraz w wyniku tego pochwałę dowódcy Podlaskiej BK za „rzetelną, uczciwą i wybijającą się pracę” na manewrach w pułku Wołyńskiej BK.
Wraz z pułkiem wyruszył na jego szlak bojowy w ramach kampanii wrześniowej 1939 r., jako dowódca plutonu w 3 szwadronie. Po walkach Podlaskiej BK na terenie Prus Wschodnich zastąpił rtm. Waldecka na stanowisku dowódcy 3 szw. Poległ w dniu 13 IX 1939 r. podczas bitwy 9 psk w rejonie Domanowa. Naoczny świadek owych wydarzeń, mieszkaniec wsi Pruszanki, tak po latach wspominał: Gdy podoficer ściągał na pelerynie dowódcę pod mur cmentarny, usłyszał ostatnie słowa: „To dla Ciebie Polsko”.
W lipcu 1947 r. został pośmiertnie za czyny wybitnego męstwa w kampanii wrześniowej 1939 r. odznaczony Orderem Virtuti Militari V kl. (nr 11882), zaś od IX 1968 r. Szkoła Podstawowa w Domanowie nosi jego imię.

Awanse: ppor. – 15 VIII 1934 r., por. – 19 III 1938 r.;
Odznaczenia: Virtuti Militari V kl. (nr 11882, 1947 r.), Brązowy Medal za Długoletnią Służbę (1938 r.);
Rodzina: ż. Wanda Skrzeszewska (I 1939 r.);

Powrót

Msza w intencji rtm. Wiktora Konopki w Szczuczynie 20.09.2014

W sobotę 20 września w kościele p.w. Imienia NMP w Szczuczynie odbyła się msza święta w intencji rtm. Wiktora Konopki ps. „Grom” – dowódcy 9 PSK AK. Tradycyjnie już wzięli w niej przedstawiciele naszego Towarzystwa oraz poczet sztandarowy 9 PSK wystawiony przez GRH 9 PSK. Po mszy świętej udaliśmy się na miejscowy cmentarz, gdzie zapaliliśmy znicze na grobie rtm. Konopki.

Wiktor Konopko urodził się 20 X 1912 r. w Szczuczynie. Ojciec jego poległ biorąc udział w wojnie z bolszewikami 1920 r. W związku z tym jego syn otrzymał prawo do bezpłatnej nauki w Korpusie Kadetów w Rawiczu. Wiktor Konopko skorzystał z tej możliwości i w 1929 roku skończył Korpus Kadetów w Rawiczu, wybierając zawodową służbę wojskową. Trafił do 9 pułku strzelców konnych. We IX 1937 r. w stopniu kpr. został skierownay do Szkoły Podchorążych w Bydgoszczy. Wraz z 9 psk wziął udział w kampanii wrześniowej 1939 r. przechodząc cały szlak bojowy aż do Kocka. Po bitwie pod Kockiem został awansowany do stopnia ppor. Uniknął niewoli niemieckiej i powrócił w rodzinne strony, gdzie rozpoczął działalność konspiracyjną. Wiosną 1943 r. został skierowany przez „Mścisława” na stanowisko II zastępcy Komendanta Obwodu. W marcu 1944 r. objął stanowisko Komendanta Obwodu Grajewskiego. W ramach Akcji „Burza” przeprowadził koncentrację 9 psk AK na Osowych Grzędach koło Rajgrodu i poprowadził pułk do ostatniej bitwy z Niemcami 8/9 września 1944 r., w której poległ.

IMAG0606

Powrót

Pokaz premierowy filmu „Krew na Bruku – Obrona Grodna 1939 ” 24.09.2014

Po kilkutygodniowym oczekiwaniu nadeszła pora na premierę filmu dokumentalnego „Krew na Bruku – Obrona Grodna 1939 „.W filmie tym braliśmy udział w 9 osobowym składzie wraz z  ugazowionymi Ckm Browning wz.30 oraz dwoma Rkm Browning wz.28.

Możliwość zobaczenia tego filmu będzie na pokazach oraz w telewizji. Terminy pokazów oraz  emisji w tv będą zamieszczane na stronie filmu ( niedługo podamy termin pokazu filmu w Grajewie ):

https://www.facebook.com/pages/Krew-na-bruku-Grodno-1939/1495485520690851

Dziękujemy za możliwość współpracy przy tym projekcie oraz polecamy wszystkim zobaczenie tego poruszającego filmu.

Powrót

„Tajemnice szczuczyńskich krypt” – konferencja 27.09.2014

Serdecznie zapraszamy na konferencję naukową „Tajemnice szczuczyńskich krypt”, która odbędzie się dnia 27 IX 2014 r. w kościele p.w. Imienia NMP w Szczuczynie. To już druga konferencja, podsumowująca wyniki badań archeologicznych prowadzonych w latach 2012-2014 w kryptach ww. kościoła przez zespół badawczy pod kierunkiem dr hab. Małgorzaty Grupy z UMK w Toruniu. W trakcie konferencji zostanie wygłoszonych dziewięć referatów, zaś łączącym je tematem przewodnim są pochówki dziecięce.  W trakcie konferencji odbędzie się również promocja poświęconej tej tematyce publikacji książkowej.

 Organizatorzy: Towarzystwo Przyjaciół 9 PSK w Grajewie, Stowarzyszenie “Nasz Szczuczyn”, Grajewska Izba Historyczna, Starostwo Powiatowe w Grajewie, Urząd Miasta i Gminy Szczuczyn, Parafia p.w. Imienia NMP w Szczuczynie, Instytut Archeologii UMK w Toruniu

Program konferencji:

10:00 – Nabożeństwo w intencji St. A. Szczuki i pochowanych w kryptach kościoła p.w. Imienia NMP w Szczuczynie

10:30 – otwarcie konferencji

10:45 – referaty (I tura)

mgr A. Wojciechowska, M. Nowak – „Pompa funebris w pogrzebach dziecięcych”

dr T. Dudziński, mgr D. Grupa, mgr M. Krajewska – „Śmierć, pogrzeb i pochówek nieletnich dzieci Stanisława Antoniego Szczuki w świetle źródeł pisanych i badań archeologicznych”

mgr I. Piwowarska – “Wizerunek rodu Szczuków w świetle publikacji pijarskich”

mgr M. Majorek, S. Nowak – „Malowane czy obijane – trumny dzieci z krypt kościoła p.w. Imienia NMP w Szczuczynie (cz. 2)”

mgr M. Krajewska, dr T. Kozłowski – „Mumie dziecięce z krypt kościoła p.w. Imienia NMP w Szczuczynie w świetle badań antropologicznych”

12:00 – okolicznościowy koncert

13:00 referaty (II tura)

M. Nowak, mgr M. Przymorska-Sztuczka – „Wianki grobowe oznaką młodości czy dziewictwa”

mgr M. Przymorska-Sztuczka, mgr A. Wojciechowska – „Święte obrazki” w pochówkach dziecięcych w Szczuczynie”

dr hab. M. Grupa, dr T. Dudziński – „W czym do trumny – dziecięce ubiory grobowe (cz. 2)”

mgr D. Grupa, mgr M. Majorek – „Przykłady konserwacji i rekonstrukcji dziecięcych szat grobowych”

14:00 – zakończenie konferencji

szczuczyn1

szczuczyn2

Powrót

„Wypad na Prusy” w Grabowie 14.09.2014

Oddziały Podlaskiej Brygady Kawalerii były jednymi z nielicznych, które poza działaniami obronnymi wzięły udział w działaniach zaczepnych na terytorium III Rzeszy. Miało to miejsce w dniu 4 września i znane jest jako „Wypad Podlaskiej BK na Prusy”. Od kilku już latach dla upamiętnienia tych wydarzeń odbywają się w Grabowie stosowne uroczystości. W tym roku zostałe one zorganizowane w niedziele 14 września. Obok mszy świętej w kościele w intencji żołnierzy IX 1939 r., apelu poległych i salwy honorowej nad grobami poległych na miejscowym cmentarzu, licznie zebranym prezentowane jest widowisko w formie inscenizacji nawiązującej do wydarzeń z 1939 r. Ponieważ brał w nich udział również grajewski 9 PSK, stąd też nie mogło w Grabowie zabraknąć GRH 9 PSK kontynuującej jego tradycje. Korzystając z zaproszenia organizatorów tj. Wójta Gminy Grabowo i Stowarzyszenia Sportowo Jeździeckiego im. 10 PUŁ wystawiliśmy poczet sztandarowy, który wziął udział w części oficjalnej uroczystości. Następnie po zmianie mundurów na polowe uczestniczyliśmy w przygotowanym widowisku – Rekonstrukcji wypadu Podlaskiej BK na terytorium Prus Wschodnich. Poza strzelcami obsługującymi, będące na naszym stanie ugazowione repliki broni (rkm. wz. 28, ckm wz. 30), w inscenizacji wystąpiła nasza sekcja niemiecka wraz z repliką samochodu pancernego Kfz.13 i MG 34, zaś pomoc medyczną rannym niosły nasze sanitariuszki z Przysposobienia Wojskowego Kobiet. Nadlatujący nisko samolot oraz z synchronizowane z nim wybuchy pirotechniczne potęgowały wrażenie autentyczności odtwarzanych wydarzeń. Po zakończeniu widowiska odbyła się defilada uczestniczących w nim rekonstruktorów, którzy zostali nagrodzeni przez licznie zgromadzoną publiczność gromkimi oklaskami.

Powrót

Już 24-ego września warszawska premiera filmu dokumentalnego KREW NA BRUKU – GRODNO 1939

Już 24-ego września warszawska premiera filmu dokumentalnego KREW NA BRUKU – GRODNO 1939, w produkcji którego braliśmy udział.

plakat grodno

Powrót

„Bitwa Ołtarzewska” z udziałem GRH 9 PSK 13.09.2014

Ołtarzew – to nazwa która niezbyt często gości na łamach historii walk wrześniowych 1939 roku. Jednakże to tutaj, na miejscowym cmentarzu, leży pochowanych 960 żołnierzy polskich. Są to bohaterscy obrońcy naszej ojczyzny , którzy w dniach 12-13 września 1939 roku próbowali się przebić do oblężonej Warszawy. W tych dniach wojska niemieckiego XVI Korpusu Pancernego stanęły na drodze oddziałom Armii „Łódź” wycofującej się w kierunku wschodnim. Siłami polskimi, w których skład wchodziły 2, 28 i 30 dywizje piechoty dowodził gen. Wiktor Thomee. Polacy zaatakowali w dwóch kierunkach: Milanówek, Brwinów, Pruszków oraz Święcice ,Ołtarzew ,Ożarów. W krwawych walkach udało się przełamać linie niemieckie pod Ołtarzewem i otworzyć drogę w kierunku północnym przez Umiastów. 13 września po południu gen. Thomee podjął decyzję o marszu w tym kierunku do twierdzy Modlin. Dowodzone przez niego oddziały dotarły do twierdzy, a sam generał został dowódcą jej obrony. Główne siły polskie idące w kierunku Umiastowa osłaniane były do końca między innymi przez żołnierzy bohaterskiego 2 PP Legionów dowodzonego we wrześniu 1939 roku przez pułkownika Ludwika Czyżewskiego.


13 września 2014, w 75 – tą rocznicę tamtych wydarzeń ,mieszkańcy z okolic Ożarowa i Ołtarzewa uczcili w sposób uroczysty pamięć o swych bohaterach. Uroczystości zostały uwieńczone symbolicznym złożeniem kwiatów na grobach bohaterów oraz apelem poległych.
Na koniec uroczystości, aby utrwalić pamięć o zabitych żołnierzach, Stowarzyszenie Historyczne PATRIA zorganizowało rekonstrukcję walk, przedstawiającą próbę przebicia się oddziału polskiego do oblężonej stolicy. Do udziału w tej inscenizacji , zaproszono między innymi Grupę Rekonstrukcji Historycznej 9 Pułku Strzelców Konnych z Grajewa. Grupa nasza cieszyła się dużym zainteresowaniem widzów . Szczególnie duży podziw wzbudzało umundurowanie, uzbrojenie oraz wyposażenie naszych strzelców konnych. Ten rodzaj przedwojennej kawalerii, był czymś wyjątkowym w tych okolicach.


Sekcja niemiecka GRH 9 PSK zaprezentowała zbudowaną przez siebie i cieszącą się wielkim zainteresowaniem replikę niemieckiego samochodu pancernego KFZ – 13. Niecodziennych wrażeń dostarczyła (szczególnie młodszej części widowni) scena palenia się w/w samochodu, która przebiegała tak realistycznie, że część widowni apelowało do strażaków o szybką interwencję. Wszystko oczywiście zakończyło się szczęśliwie, a nasi dzielni rekonstruktorzy oraz ich świetny sprzęt – wyszli cali i zdrowi bez żadnego zadrapania.
Burmistrz Ożarowa osobiście podziękował dowódcy grupy za przybycie z tak daleka i wzięcie udziału w wydarzeniu tak ważnym dla lokalnej społeczności. Wyraził też nadzieję ,że za rok również nas zobaczy.

Powrót

Plakat filmu ” Obrona Grodna 1939 – Krew na Bruku ” w którym 9PSK występuje

Powrót

Partyzanci powrócili na Grzędy 08.09.2014

„Dzień 8-go września 1944 r. wstawał jako piękny dzień polskiej jesieni. Biała mgła zaczęła opadać ku dołowi, ukazując najpierw wierzchołki drzew a następnie konary i dolne ich partie. Zanosiło się na gorący dzień – tak, dzień ten gorący był, ale w podwójnym znaczeniu …” – tak ten pamiętny dzień 8 IX 1944 r. wspominał jeden z uczestników bitwy 9 PSK AK z Niemcami na Osowych Gzędach.


Mija 70 lat, mamy dzień 8 września 2014 r., pogoda identyczna z tą opisywana powyżej. Jak co roku w Rajgrodzie i pod pomnikiem na Grzędach odbywają się rocznicowe obchody bitwy. Wśród zebranych osób zaledwie trzech uczestników pamiętnej bitwy – czas płynie nieubłaganie. Poza nimi oficjele, kompania honorowa, orkiestra wojskowa, liczne poczty sztandarowe, harcerze, strzelcy, młodzież szkolna i rodziny AK-owców.


W tym barwnym tłumie wyróżnia się jednak kilkuosobowa grupka uczestników, jakby przeniesionych w czasie z 1944 r. Wyglądają jak partyzanci 9 PSK AK, w starych marynarkach z pojedynczymi elementami umundurowania, różnorodną bronią i oporządzeniem. Stoją karnie w szeregu, tak jak 70 lat temu stali, ci których już nie ma wśród nas.
Skąd się tu wzięli, czyżby faktycznie czasoprzestrzeń uległa zakrzywieniu. Nie, to członkowie GRH 9 PSK, którzy w ten szczególny sposób postanowili uczcić 70 rocznicę bitwy z 8 IX 1944 r. Normalnie odtwarzają sylwetki kawalerzystów przedwojennego 9 PSK, tym razem postanowili wcielić się w rolę partyzantów. Zwraca uwagę dbałość o detale, szczegóły ubioru i oporządzenia … widać, że nie chodzi tu o to by się tylko przebrać, ale by zmusić do refleksji … Przywołują wydarzenia sprzed lat, a więc to tak wyglądało … Teraźniejszość spotyka się z przeszłością.


Długa uroczystość dobiega końca, wręczono medale, oddano salwę, złożono wieńce … większość uczestników zbiera się „szybko” pod leśniczówkę, jeszcze tylko żołnierska grochówka i tzw. „fajrant”. Rekonstruktorzy, zostają jeszcze na chwilę pod pomnikiem, by w ciszy i zadumie oddać hołd tym, których nazwiska na nim wyryto, którzy złożyli 8 IX 1944 r. ofiarę swego życia. Podziękowaniem za ich obecność są pojedyncze wyrazy uznanie, padające w tłumie gości … pojedyncze uściski dłoni i proste dziękuje, padające z ust chociażby uczestnika powstania warszawskiego … łza rodząca się w kąciku oka uczestnika bitwy sprzed 70 lat. Dopiero po tym ich sylwetki, jako ostatnie nikną na leśnym dukcie …

Powrót

Chcesz zobaczyć stare wpisy?
Zajrzyj do ARCHIWUM